งานติดตามการใช้ยาความเสี่ยงสูง

ผู้รับผิดชอบ

ภญ.ประจงจิตร   เขาเขียว

 

ผลการดำเนินงาน

            จากการทบทวนเวชระเบียนผู้ป่วยนอนโรงพยาบาล ระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2548 - เมษายน 2549 ทั้งหมด   3,643 ราย พบว่ามีการใช้ยาที่มีความเสี่ยงสูง 356 ราย  สรุปข้อมูลได้ดังต่อไปนี้...

 

 

 

 

            และเมื่อเปรียบเทียบข้อมูลกับการทบทวนการใช้ยาความเสี่ยงสูง ระหว่าง ก.พ.48 - พ.ค.48 และ พ.ย. 48 - เม.ย. 49 ได้ข้อมูลดังนี้...

            พบว่ามีสัดส่วนการใช้ Pethidine inj. สูงขึ้นจากร้อยละ 25.95 เป็น ร้อยละ 34.56 ทั้งนี้อาจเนื่องมาจาก โรงพยาบาลมีแพทย์เฉพาะทางด้านสูติศาสตร์ จึงมีการรับส่งต่อคนไข้จากโรงพยาบาลข้างเคียงมากขึ้น และมีการทำหัตการเกี่ยวกับทางด้านสูติศาสตร์มากขึ้นจึงมีการใช้ Pethidine inj. มากขึ้น

 

 

            ผลการประเมินการเฝ้าระวังยา Pethidine injection

ประเด็นที่ทำการประเมิน

 

พ.ย. 48 - เม.ย. 49

ร้อยละของการปฏิบัติ

ตามแนวทางที่กำหนด

ก.พ. 48 - พ.ค. 48

การปฏิบัติตามแนวทางที่กำหนด

(ครั้ง)

คิดเป็นร้อยละ

 

ข้อบ่งใช้

122

100.0

100.0

คำสั่งแพทย์

122

100.0

100.0

ใบ ยส.5

119

97.5

94.1

การเฝ้าระวังหลังได้รับยา

      - อาการข้างเคียง

      - อาการปวด

 

107

108

 

87.7

88.5

 

85.3

82.4

อาการไม่พึงประสงค์จากยาหรือเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์          (พบ 2   ครั้ง)

       - แก้ไขได้

       - แก้ไขไม่ได้

       - ไม่แก้ไข

 

2

-

-

 

100.0

-

-

...ไม่พบ...

-

-

-

            จากตาราง แสดงให้เห็นว่า ส่วนใหญ่มีการปฏิบัติตามแนวทางการเฝ้าระวังการใช้ยา Pethidine ในประเด็น ข้อบ่งใช้ (ร้อยละ 100), คำสั่งแพทย์ (ร้อยละ 100), ใบ ยส.5 (ร้อยละ 97.5) การเฝ้าระวังอาการข้างเคียงหลังได้รับยา (ร้อยละ 87.7) และการเฝ้าระวังอาการปวดหลังได้รับยา (ร้อยละ 88.5) ตามลำดับ และพบว่าเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา 2 ราย โดยอาการที่พบคืออาการวิงเวียนศีรษะ ซึ่งเมื่อให้ผู้ป่วยพักผ่อนอาการที่เกิดก็หายไป

            การไม่ปฏิบัติตามแนวทางที่กำหนด

เดือน

ใบ ยส.5

การเฝ้าระวัง S/E

การเฝ้าระวังอาการปวด

พบ S/E

พฤศจิกายน 2548

-

-

-

-

ธันวาคม 2548

-

-

-

-

มกราคม 2549

-

-

-

1

กุมภาพันธ์ 2549

-

-

-

1

มีนาคม 2549

2

1

1

-

เมษายน 2549

1

3

3

-

            พบว่ามีการไม่ปฏิบัติตามแนวทางการเฝ้าระวังการใช้ยา Pethidine ดังนี้...

        ในประเด็น ใบ ยส.5 พบเดือนมีนาคม 2 ราย และเดือนเมษายน 1 ราย โดยพบในลักษณะเดียวกันคือมีการสั่งจ่ายยาในผู้ป่วยและมีการลงบันทึกว่ามีการฉีดยาให้ผู้ป่วยแต่ไม่มีการส่งใบ ยส.5 มาเบิกยาจ่ายแก่ผู้ป่วย ซึ่งสาเหตุน่าจะมาจากการที่ผู้ป่วยได้รับยาในขนาดน้อยกว่าภาชนะบรรจุจึงทำให้มีการใช้ยาร่วมกันกับผู้ป่วยรายอื่นจึงไม่มีการส่งใบ ยส.5 มาเบิกยา

        ส่วนในอีก 2 ประเด็น ได้แก่ การเฝ้าระวังอาการข้างเคียงหลังได้รับยาและ การเฝ้าระวังอาการปวดได้รับยาพบแนวโน้มการไม่ปฏิบัติตามแนวทางที่กำหนดที่เพิ่มขึ้นในช่วงเก็บข้อมูลช่วงหลัง ซึ่งจากการทบทวนข้อมูลพบว่าเกิดในผู้ป่วยที่ต้องมาทำหัตการที่ตึกอื่นที่ไม่ใช่ตึกเจ้าของไข้ ได้แก่ Currate ที่ ER หรือ ทำแผลที่ OR จึงทำให้ขาดการบันทึกข้อมูลลงใน nurse note

        และในประเด็นอาการข้างเคียงจากการได้รับยา เป็นเพียงอาการวิงเวียนศีรษะเพียงเล็กน้อย เมื่อผู้ป่วยได้นอนพักอาการก็ดีขึ้นเอง

 

 

            ผลการประเมินการเฝ้าระวังยา Morphine injection / tablet

ประเด็นที่ทำการประเมิน

 

พ.ย. 48 - เม.ย. 49

ร้อยละของการปฏิบัติ

ตามแนวทางที่กำหนด

ก.พ. 48 - พ.ค. 48

การปฏิบัติตามแนวทางที่กำหนด

(ครั้ง)

คิดเป็นร้อยละ

 

ข้อบ่งใช้

8

100.0

100.0

คำสั่งแพทย์

8

100.0

100.0

ใบ ยส.5

8

100.0

100.0

การเฝ้าระวังหลังได้รับยา

      - อาการข้างเคียง

      - อาการปวด

 

6

6

 

75.0

75.0

 

100.0

100.0

อาการไม่พึงประสงค์จากยาหรือเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์          - แก้ไขได้

          - แก้ไขไม่ได้

          - ไม่แก้ไข

...ไม่พบ...

-

-

-

 

-

-

-

...ไม่พบ...

-

-

-

            จากตาราง พบว่ามีการปฏิบัติตามแนวทางการเฝ้าระวังการใช้ยา Morphine ในประเด็น ข้อบ่งใช้ (ร้อยละ 100), คำสั่งแพทย์ (ร้อยละ 100), ใบ ยส.5 (ร้อยละ 100) การเฝ้าระวังอาการข้างเคียงหลังได้รับยา (ร้อยละ 75) และการเฝ้าระวังอาการปวดหลังได้รับยา (ร้อยละ 75) ตามลำดับ โดยพบว่ามี 1 ราย ที่มีการฉีดยาก่อน refer แต่ไม่มีการบันทึกข้อมูลการเฝ้าระวังหลังจากฉีดยาให้ผู้ป่วย

            การไม่ปฏิบัติตามแนวทางที่กำหนด

เดือน

ใบ ยส.5

การเฝ้าระวัง S/E

การเฝ้าระวังอาการปวด

พบ S/E

พฤศจิกายน 2548

-

1

1

-

ธันวาคม 2548

-

-

-

-

มกราคม 2549

-

-

-

-

กุมภาพันธ์ 2549

-

-

-

-

มีนาคม 2549

-

1

1

-

เมษายน 2549

-

-

-

-

 

 

            ผลการประเมินการเฝ้าระวังยา Potassium chloride injection

ประเด็นที่ทำการประเมิน

 

พ.ย. 48 - เม.ย. 49

ร้อยละของการปฏิบัติ

ตามแนวทางที่กำหนด

ก.พ. 48 - พ.ค. 48

การปฏิบัติตามแนวทางที่กำหนด

(ครั้ง)

คิดเป็นร้อยละ

 

ข้อบ่งใช้

87

100.0

100.0

คำสั่งแพทย์

87

100.0

100.0

การติดตามผลทางห้องปฏิบัติการ

      - Electrolyte

      - EKG

 

86

9

 

98.8

10.3

 

100.0

40.7

การใช้ Infusion pump

20

22.9

74.1

การเฝ้าระวังอาการข้างเคียงหลังได้รับยา

60

68.9

88.9

อาการไม่พึงประสงค์จากยาหรือเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์

         - แก้ไขได้

          - แก้ไขไม่ได้

          - ไม่แก้ไข

...พบ 1 ครั้ง...

1

-

-

 

100.0

-

-

...พบ 3 ครั้ง...

66.7

-

33.3

            พบว่า ส่วนใหญ่มีการปฏิบัติตามแนวทางการเฝ้าระวังการใช้ยา Potassium Chloride injection(KCL injection) ในประเด็น ข้อบ่งใช้ (ร้อยละ 100), คำสั่งแพทย์(ร้อยละ 100) การตรวจ Electrolyte(ร้อยละ 98.85 )และการเฝ้าระวังอาการข้างเคียงหลังได้รับยา (ร้อยละ 68.97)

            แต่เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับข้อมูลในช่วงแรก (ก.พ. 48 - พ.ค. 48) พบว่าปฏิบัติตามแนวทางการเฝ้าระวังการใช้ยา KCl inj มีแนวโน้มลดลง ทั้งนี้อาจเนื่องมาจากการขาดการบันทึกข้อมูล

            การไม่ปฏิบัติตามแนวทางที่กำหนด

เดือน

การตรวจ EKG

การใช้ Infusion pump

การเฝ้าระวัง ADR

พฤศจิกายน 2548

6

5

1

ธันวาคม 2548

12

10

1

มกราคม 2549

12

12

4

กุมภาพันธ์ 2549

21

17

7

มีนาคม 2549

19

17

10

เมษายน 2549

8

6

4

            จากตาราง พบว่ามีการไม่ปฏิบัติตามแนวทางการเฝ้าระวังการใช้ยา  Potassium chloride injection ในประเด็น การตรวจ EKG การใช้ Infusion pump และ การเฝ้าระวังอาการข้างเคียงหลังได้รับยา ยังมีแนวโน้มลดลงเพียงเล็กน้อย

เดือน

การเกิด ADR

พฤศจิกายน 2548

-

ธันวาคม 2548

-

มกราคม 2549

-

กุมภาพันธ์ 2549

-

มีนาคม 2549

1

เมษายน 2549

-

 

 

            ผลการประเมินการเฝ้าระวังยา Insulin

ประเด็นที่ทำการประเมิน

 

พ.ย. 48 - เม.ย. 49

ร้อยละของการปฏิบัติ

ตามแนวทางที่กำหนด

ก.พ. 48 - พ.ค. 48

การปฏิบัติตามแนวทางที่กำหนด

(ครั้ง)

คิดเป็นร้อยละ

 

ข้อบ่งใช้

136

100.0

100.0

คำสั่งแพทย์ / RI standing order

136

100.0

85.1

การติดตามผลทางห้องปฏิบัติการ

      - DTX

      - Electrolyte

      - Urine glucose

      - Lipid profile

 

135

121

50

13

 

99.3

88.9

36.8

9.6

 

98.5

76.1

49.2

7.5

การเฝ้าระวังอาการข้างเคียงหลังได้รับยา

134

98.5

91.0

อาการไม่พึงประสงค์จากยาหรือเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์

         - แก้ไขได้

          - แก้ไขไม่ได้

          - ไม่แก้ไข

...พบ 41 ครั้ง...

41

-

-

 

100.0

-

-

...พบ 8 ครั้ง...

100.0

-

-

            จากตาราง พบว่าส่วนใหญ่มีการปฏิบัติตามแนวทางการเฝ้าระวังการใช้ยา Insulin ในประเด็น ข้อบ่งใช้ (ร้อยละ 100), คำสั่งแพทย์/RI standing order (ร้อยละ 100) การตรวจ DTX (ร้อยละ 99.26), การเฝ้าระวังอาการข้างเคียงหลังได้รับยา (ร้อยละ 98.53) และการตรวจ Electrolyte (ร้อยละ 88.97) ตามลำดับ

            เมื่อนำมาเปรียบเทียบกับข้อมูลในช่วงแรก (ก.พ. 48 - พ.ค. 48) พบว่ามีแนวโน้มการปฏิบัติตามแนวทางการเฝ้าระวังการใช้ยา Insulin เพิ่มมากขึ้น ทั้งในแง่ คำสั่งแพทย์ การตรวจ DTX, การตรวจ Electrolyte, การตรวจ Lipid profile และการเฝ้าระวังอาการข้างเคียงจากยา แต่จากตารางที่ 14 แสดงจำนวนครั้งการเกิดอาการไม่พึงประสงค์จากการใช้ยา Insulin พบว่ามีอาการข้างเคียงถึง 41 ราย โดยเมื่อเทียบกับการประเมินครั้งก่อนแล้วพบว่ามีแนวโน้มเพิ่มขึ้นเช่นเดียวกันซึ่งทั้งนี้อาจเนื่องมาจากการเก็บข้อมูลครั้งก่อนพิจารณาเฉพาะเมื่อมีการฉีด Glucose inj แต่ในการเก็บข้อมูลครั้งอาการข้างเคียงหมายรวมถึงการให้น้ำหวานจึงทำให้ข้อมูลที่ได้สูงขึ้นมาก

            การไม่ปฏิบัติตามแนวทางที่กำหนด

เดือน

DTX

Electrolyte

Urine glucose

Lipid Profile

พฤศจิกายน 2548

1

6

28

33

ธันวาคม 2548

-

6

17

22

มกราคม 2549

-

2

15

17

กุมภาพันธ์ 2549

-

-

10

16

มีนาคม 2549

-

1

14

30

เมษายน 2549

-

-

2

5

            จากตาราง พบว่ามีการไม่ปฏิบัติตามแนวทางการเฝ้าระวังการใช้ยา  Potassium chloride injection ในประเด็น การตรวจ EKG การใช้ Infusion pump และ การเฝ้าระวังอาการข้างเคียงหลังได้รับยา ยังมีแนวโน้มลดลงเพียงเล็กน้อย

เดือน

การเกิด ADR

พฤศจิกายน 2548

15

ธันวาคม 2548

9

มกราคม 2549

3

กุมภาพันธ์ 2549

6

มีนาคม 2549

6

เมษายน 2549

2