การปรับเวลารับประทานยาปฏิชีวนะ
|
สาระยา...สารพัน |
|
การปรับเวลารับประทานยาปฏิชีวนะ |
|
ภญ.จารุณี สมมิตร
|
|
สำหรับยาปฏิชีวนะบางชนิดที่เกิดปฏิกิริยาระหว่างยาที่ให้ร่วม โดยยาจะจับกับ Metal Salt เช่น Tetracyclines และ Aluminium hydroxide โดยยา Tetracycline จะจับกับ Aluminium Salt ทำให้ระดับยาปฏิชีวนะในเลือดลดลง เป็นผลให้ระดับยาและผลการยับยั้งเชื้อลดลง หรือยา Norfloxacin และ FBC เกิดการรบกวนการดูดซึมยาปฏิชีวนะ โดยเกิด Iron-Quinolone Complex ทำให้ผลการยับยั้งเชื้อของยาลดลง แนวทางป้องกัน หลีกเลี่ยงการให้ยาร่วมกัน โดยให้ยาทั้งสองกลุ่มห่างกันอย่างน้อย 2 ชั่วโมง |
|
ยาปฏิชีวนะ |
ยาที่เกิด Drug Interaction ดังกล่าว |
|
กลุ่ม Tetracyclines : - Doxycycline - Tetracycline กลุ่ม Quinolones : - Norfloxacin - Ofloxacin |
1. Aluminium hydroxide (AM, Antacid) 2. Cacium carbonate (CaCO3) 3. Carminative mixture (M.car) 4. FBC 5. Folic 6. Sodium bicarbonate (Sodamint) |
|
|
ยาเม็ดรับประทานที่ไม่ควรเคี้ยวหรือบด |
ภญ.จินตนา แสงโพธิ์
|
การใช้ยาถูกวิธี เป็น 1 ใน 5 ข้อของหลักการใช้ยาที่ถูกต้อง เป็นส่วนสำคัญที่จะทำให้ยาเกิดผลในการรักษา และลดอันตรายที่อาจเกิดขึ้น ซึ่งบางครั้งบุคลากรทางการแพทย์เองก็อาจละเลยความสำคัญ ยาบางประเภทควรเคี้ยวก่อนกลืน เพื่อเพิ่มพื้นที่ผิวในการออกฤทธิ์ของยา ทำให้ยาออกฤทธิ์ได้ดีขึ้น แต่ก็มีหลายสาเหตุที่ยาส่วนใหญ่ไม่ควรบดเคี้ยว เช่น ป้องกันการระคายเคืองต่อเยื่อบุในช่องปาก, ยามีรสขม หรืออาจจะเพื่อป้องกันสีหรือสารประกอบของเม็ดยาจับเคลือบเยื่อบุช่องปากหรือฟัน และนอกจากนี้ ยาอีกหลายชนิดจะห้ามเคี้ยวหรือบดก่อนกลืน เนื่องจาก… |
|
1. เป็นยาที่ผลิตขึ้นในรูปแบบ Enteric coated เพื่อลดการระคายเคืองกระเพาะอาหาร เช่น Aspirin, Erythromycin
2. เป็นยาที่ผลิตขึ้นในรูปแบบ Enteric coated เพื่อให้ยาออกฤทธิ์ที่ลำไส้เล็กแทนที่จะออกฤทธิ์ที่กระเพาะอาหาร ซึ่งหากเคี้ยวหรือบด จะทำให้ยาไม่อยู่ในตำแหน่งที่จะออกฤทธิ์ เช่น Bisacodyl
3. เป็นยาที่ถูกผลิตมาเพื่อให้ออกฤทธิ์ได้นาน โดยทำรูปแบบเป็นเม็ดเล็ก ๆ หรือทำเป็นชั้น ๆ อยู่ในเม็ดใหญ่ หากเคี้ยวหรือบดจะทำลายกลไกการปลดปล่อยตัวยา เช่นยาที่ระบุ Modified release, Sustained release, Delayed release, Controlled release และ Extended release เช่น Theophylline(Theo-Dur), Nifedipine SR
4. เป็นยาที่ต้องการให้บริหารโดยวิธีอมใต้ลิ้น (Sublingual) เช่น Isodil SL ซึ่งหากเคี้ยวหรือบดก็จะทำให้ยาถูกดูดซึมได้น้อยและออกฤทธิ์ช้าลง
รายการยาที่มีอยู่ในโรงพยาบาลสมเด็จพระยุพราชกุฉินารายณ์ที่ไม่ควรเคี้ยวหรือบด
|
รายการยา |
รูปแบบ |
หมายเหตุ |
|
Aspirin 300 mg |
tablet |
Enteric coated |
|
Bisacodyl 5 mg |
tablet |
Enteric coated |
|
Diclofenac 25 mg |
tablet |
Enteric coated |
|
Erythromycin 250 mg |
tablet |
Enteric coated |
|
Isosorbide dinitrate 5 mg |
tablet |
Sublingual |
|
Morphine continuous 30 mg (MST) |
tablet |
Sustained release |
|
Nifedipine 20 mg SR |
tablet |
Controlled release |
|
Omeprazole 20 mg |
capsule |
Delayed release |
|
Phenytoin 100 mg |
capsule |
Extended release |
|
Theophylline 200 mg (Theo-dur) |
tablet |
Sustained release *หักแบ่งได้ แต่ห้ามบด |
