ขอดเกร็ดเรื่อง Med.Error
ภก.ฉัตรพงษ์ วิเศษสอน
ตอน... มารู้จักคำว่า Medication error
สวัสดีครับ หลังจากที่ได้เกริ่นนำถึงแนวทางในการดำเนินการรวบรวมข้อมูลการเกิดความคลาดเคลื่อนทางยา เพื่อสะท้อนผลและนำไปสู่หลักการปฏิบัติในเชิงระบบที่ได้มาตรฐานมาแล้วในฉบับก่อน ในฉบับนี้ก็ขอนำท่านผู้อ่านเข้ามาทบทวนและทำความรู้จักกับ Medication error ให้ลึกซึ้งขึ้นอีกสักหน่อยนะครับ
Medication Error หรือ ความคลาดเคลื่อนทางยา คือเหตุการณ์ใด ๆ ที่สามารถป้องกันได้ ที่อาจเป็นสาเหตุ หรือนำไปสู่การใช้ยาไม่เหมาะสม หรือเป็นอันตรายต่อผู้ป่วย ในขณะที่ยาอยู่ในความควบคุมของบุคลากรทางสาธารณสุข โดยที่เหตุการณ์เหล่านั้นอาจเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติทางวิชาชีพ ผลิตภัณฑ์สุขภาพ กระบวนการ และระบบ ซึ่งรวมถึงการสั่งใช้ยา การคัดลอกคำสั่งใช้ยา การติดฉลาก การบรรจุยา การเตรียมยา การส่งมอบยา การให้ยา และการใช้ยา โดยจะแบ่งเป็นประเภทใหญ่ ๆ ได้ 3 ประเภท ได้แก่...
|
|
1. Prescription error หรือ ความคลาดเคลื่อนในการสั่งใช้ยา 2. Dispensing error หรือ ความคลาดเคลื่อนในการจ่ายยา 3. Administration error หรือ ความคลาดเคลื่อนในการให้ยา |
ความคลาดเคลื่อนทางยาอาจจะก่อให้เกิดผลลัพธ์ที่ไม่พึงประสงค์ ซึ่งมีระดับความรุนแรงที่แตกต่างกันตั้งแต่ไม่เกิดอะไรขึ้น จนถึงทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิต การทำงานด้วยความเคยชินจะทำให้ไม่เห็นความเสี่ยงที่แฝงเร้นอยู่ในระบบ
เป้าหมายของกระบวนการรักษาด้วยยาจะไม่สัมฤทธิ์ผลเลยครับ หากผู้ป่วยไม่ได้ใช้ยาอย่างถูกต้องและปลอดภัย เราจึงจำเป็นต้องมีการทบทวนตรวจสอบแนวทางปฏิบัติตลอดจนเฝ้าระวังผลลัพธ์ที่ไม่พึงประสงค์ เพื่อนำมาสู่การปรับปรุงแนวทางปฏิบัติให้มีความรัดกุมขึ้น
|
และผมอยากให้ท่านผู้อ่านตระหนักว่า เหตุการณ์ "เกือบพลาด" เป็นการส่งสัญญาณว่า "ระบบ" ยังมีปัญหา แต่โชคดีที่มีผู้ค้นพบและจัดการแก้ไขได้ก่อน ถือเป็นการช่วยกันกำจัดจุดอ่อนที่เป็นตัวระบบเดิมที่อาจมีปัญหานะครับ ไม่ใช่การมุ่งจับผิดผู้ปฏิบัติงาน เพราะเราเชื่อกันว่าระบบที่ดี ย่อมมีความรัดกุมมากพอที่จะป้องกันการเกิดความคลาดเคลื่อนได้ ไม่ว่าความคลาดเคลื่อนนั้น ๆ จะเกิดจากความผิดพลาดทางเทคนิคหรือจากตัวผู้ปฏิบัติงาน |
|
เมื่อทราบตรงกันดังนี้แล้ว ผมขอลงท้ายด้วยคำถามประจำฉบับว่า...
"วันนี้หน่วยงานของท่านได้ช่วยจัดการระบบที่ยังอาจเป็นจุดอ่อนหรือยังครับ"