จับยามาเป็นเรื่อง

ภญ.จินตนา   แสงโพธิ์

ตอน... ท้องเดินเกินห้ามใจ (ไม่ให้ไปห้องน้ำ)

          ช่วงนี้โรงพยาบาลของเรามีสีสันมากค่ะ…

          “ตรงไหนอ่ะ?!? มองมุมไหนก็เห็นแต่ต้นไม้ยืนแห้งเหี่ยว ทอดอาลัยตายอยากกลางเปลวแดดอยู่ทั่วไปหมด บอกมาได้ว่ามีสีสัน เมาแดดหรือเปล่าเฟ้ย!”  หลายคนก็สงกะสัยมาอย่างนี้

          แหม… มีสีสันจริง ๆ นะคะ ก็ดูนั่นสิ มีน้องใหม่เดินกันให้ขวักไขว่ไปหมด แต่ละคนหน้าตาจิ้มลิ้มออกอย่างนั้น ยังไม่มีสีสันพอหรอกเหรอคะ

          หงึกหงัก… หงึกหงัก… ดูสิ! ทีนี้ล่ะไม่ตอบ เอาแต่อ้าปากค้าง พยักหน้ากันงก ๆ เป็นกิ้งก่าบนคาคบไม้ไปได้ เอ้า! เช็ดน้ำลายกันหน่อยนะลุง..ง…

          ก็คงเพราะเหตุนี้ล่ะมั้งถึงทำให้รุ่นเก๋าแก่พรรษาทั้งหลายในโรงพยาบาลเรา หน้าตาแช่มชื่นไปตาม ๆ กัน ดวงตางี้มีประกายระยิบระยับไม่แพ้แสงไฟในดิสโกเธคกันเลยเชียว ^_^

          เมื่อสบโอกาสอันดีที่มีน้อง ๆ วัยละอ่อนมาเป็นอาหารตาให้พี่ ๆ ก็เลยทำให้ลุง… เอ๊ย! พี่หลาย ๆ คนออกอาการ "ป๋า" ทุ่มงบเทกระเป๋า(แห้ง ๆ)เลี้ยงอาหารปากให้น้อง ๆ กันใหญ่ ก็ไม่ว่ากันค่ะ(อิจฉานิ้ด..ด…เดียวเอง ^_^) แต่ระมัดระวังกันหน่อยนะคะ เพราะหากอาหารปรุงไม่ถูกสุขลักษณะ หรือคุณพี่สาว ๆ เกิดอาการหมั่นไส้ความเยาว์วัย แก้มใส ผิวเต่งตึงของน้อง ๆ เลยจงใจวางยา อาจทำให้น้องบางคนหน้าซีด เดินกระปรกกระเปรี้ยมาบอกเสียงแผ่วว่า "คุณหมอขา… ขอยาแก้ท้องเสียหน่อย หนูถ่ายมาหลายรอบแล้วค่ะ"

           เวลาอยู่ใกล้หมอ …ก็หมดห่วงค่ะ จะกี่โรคร้ายก็หายดีได้

           แต่สำหรับคุณ ๆ ที่มีอาการถ่ายอุจจาระเหลว ถ่ายอุจจาระมาก หรือบ่อยกว่าปกติ ในยามที่อยู่ที่บ้านล่ะ …จะทำไงดี??? จะกำกระดาษชำระไว้ในมือขวา แล้วใช้มือซ้ายโบกรถไปส่งที่โรงพยาบาลเลยดีไหม?!? หูย…อนาถชีวิต

           เมื่อเรามีอาการท้องร่วง จะให้ร่างกายมีการสูญเสียน้ำและเกลือแร่จากการถ่ายอุจจาระบ่อยครั้ง ซึ่งหากรุนแรงมากก็อาจทำให้เป็นอันตรายถึงแก่ชีวิตได้ค่ะ ดังนั้น การป้องกันภาวะขาดน้ำและเกลือแร่จึงเป็นเรื่องที่สำคัญที่สุด การทดแทนน้ำและเกลือแร่ที่สูญเสียไปด้วยการดื่มน้ำผสมผงน้ำตาลเกลือแร่หรือที่เรียกว่า โอ อาร์ เอส เป็นวิธีการรักษาเบื้องต้นที่ดีและปลอดภัยค่ะ แต่จะต้องผสมน้ำให้ถูกต้อง ระวังไม่ให้สารละลายมีความเข้มข้นมากเกินไป เพราะแทนที่จะเป็นการทดแทนกลับจะยิ่งดึงน้ำให้ถูกขับออกจากร่างกายมากยิ่งขึ้น และใช้ตามวิธีที่ถูกต้องซึ่งจะมีระบุไว้ที่ฉลากหรือซองยาค่ะ

          ผงน้ำตาลเกลือแร่จัดเป็นหนึ่งในรายการยาสามัญประจำบ้านที่ควรมีไว้เพื่อรักษาอาการเจ็บป่วยที่ไม่รุนแรง หรือรักษาตนเองเบื้องต้นค่ะ ดังนั้น เมื่อเกิดอาการท้องร่วงก็ลองค้นหาในตู้ยาสามัญประจำบ้านของคุณดูนะคะ

          แต่ไม่มีปัญหาค่ะ ถ้าไม่มีโอ อาร์ เอส สำรองไว้  ก็ให้เข้าครัวเลย อุ๊ย! ไม่ได้ชวนไปปรุงอาหารนะคะ แต่ชวนไปทำน้ำตาลเกลือแร่อย่างง่าย ๆ ใช้เองต่างหาก มีส่วนผสมดังนี้ค่ะ…

           การดื่มสารละลายน้ำตาลเกลือแร่ในระยะแรก ๆ ของการเกิดท้องร่วง งดอาหารแข็ง อาหารที่มีกากมาก อาหารที่ย่อยยาก นม หรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ การปฏิบัติตัวเหล่านี้จะช่วยให้อาการทุเลาลง และหายไปได้เองโดยไม่ต้องใช้ยาอื่นรักษา

           แต่อาการท้องร่วงที่เกิดจากสารพิษหรือเชื้อโรคต่าง ๆ ก็ควรได้รับยาที่รักษาตามสาเหตุร่วมด้วย ดังนั้น ในรายที่มีไข้สูงหรือถ่ายเป็นมูกเลือด หรือใช้ผงน้ำตาลเกลือแร่รักษาเบื้องต้นแล้วอาการไม่ดีขึ้น ก็ควรรีบไปปรึกษาแพทย์นะคะ ไม่ควรอย่างยิ่งที่จะซื้อยาระงับอาการท้องเดิน หรือยาหยุดถ่าย มาใช้เอง เนื่องจากในบางกรณี ภาวะที่เกิดอาการท้องร่วงท้องเดินก็จัดเป็นการกำจัดเชื้อโรคหรือสิ่งอันเป็นพิษต่อร่างกายออกไป หากท่านไปใช้ยาระงับอาการท้องเดินเพื่อหวังให้หยุดถ่าย เชื้อโรคหรือสารพิษก็จะตกค้างหรือสะสมอยู่ในร่างกาย และเกิดอันตรายรุนแรงได้ค่ะ