นอกจากยาจะสามารถทำปฏิกิริยาต่อกันแล้ว ยายังอาจทำปฏิกิริยากับสารซึ่งเจือปนอยู่ในอาหาร ทำให้ผลของยาเปลี่ยนแปลงไปได้เช่นกัน

          การป้องกันและลดการเกิดปฏิกิริยาต่อกันของยา สามารถทำได้โดยซักประวัติการใช้ยาของผู้ป่วยอย่างละเอียด และหลีกเลี่ยงการใช้ยาหลายชนิดร่วมกัน ถ้าจำเป็นควรเว้นระยะเวลาในการให้ยาแต่ละชนิดให้เหมาะสม รวมทั้งให้คำแนะนำการใช้ยาอย่างถูกต้องแก่ผู้ป่วย โดยเฉพาะเรื่องปฏิกิริยาต่อกันของยากับแอลกอฮอล์และอาหารซึ่งอาจพบได้บ่อย

รายการยา

ระยะเวลา

ในการเกิดปฏิกิริยา

ความรุนแรง

ผลที่เกิดขึ้น

BARBITURATES

(Phenobarbital)

Rapid

(< 24 hr.)

Major

การดื่มสุราในปริมาณสูงจะทำให้การทำงานของตาและมือไม่ประสานกัน กดระบบประสาทส่วนกลางและอาจถึงตาย การดื่มเรื้อรังทำให้ทนต่อยา

BENZODIAZEPINES

(Clorazepate, Diazepam, Lorazepam)

Rapid

(< 24 hr.)

Moderate

การดื่มสุราในปริมาณมากทันทีจะมีผลต่อการกดระบบประสาทส่วนกลางเพิ่มขึ้น การดื่มสุราเรื้อรังจะทำให้ทนต่อยา

H2 ANTAGONISTS

(Ranitidine)

Rapid

(< 24 hr.)

Moderate

ลดการทำลายแอลกอฮอล์ เป็นผลให้ระดับแอลกอฮอล์ในร่างกายเพิ่มขึ้น

Antimicrobial Drugs

(Metronidazole, Griseofulvin)

Rapid

(< 24 hr.)

Moderate

เกิด Disulfiram – like reaction เช่น ร้อน หน้าแดง ปวดตุบ ๆ ที่ศีรษะและคอ หายใจลำบาก คลื่นไส้ อาเจียน เหงื่อออกมาก คอแห้งและกระหายน้ำ เจ็บเค้นอก สั่น หัวใจเต้นเร็วผิดปกติ ความดันต่ำ หมดสติ อ่อนเพลีย มึนงง สับสน มองภาพไม่ชัดเจน

PHENOTHIAZINES

(Chlorpromazine, Fluphenazine, Perphenazine, Trifluoperazine)

Rapid

(< 24 hr.)

Moderate

การกดประสาทส่วนกลางมากขึ้น พบความบกพร่องของการควบคุมตาและมือ และมีผลต่อการตัดสินใจ และอาจเกิดอาการเกร็งตัวของกล้ามเนื้อลายบริเวณศีรษะและคออย่างมากและผิดปกติ

Verapamil

Rapid

(< 24 hr.)

Moderate

เพิ่มฤทธิ์กดประสาทส่วนกลางนานขึ้น มีผลต่อการทำงานของประสาทและการตัดสินใจ