คุยเฟื่องเรื่องสมุนไพร

ภญ.จารุณี   สมมิตร

ตอน... ลูกยอ

ชื่อวิทยาศาสตร์ Morinda citrifolia Linn.

ชื่อวงศ์ Rubiaceae

ชื่อท้องถิ่น มะตาเสือ, ยอบ้าน, ยอใหญ

         ลูกยอที่มีในบ้านเราเป็นจีนัส สปีชีส์เดียวกับของตาฮิติที่มีขายทั่วโลก คือถือเป็นพันธุ์เดียวกัน อาจแตกต่างกันบ้าง เช่น ทุเรียนหมอนทองกับก้านยาว แต่ไม่สามารถบอกได้ว่าของใครจะดีกว่ากัน

          ลูกยอ มีประโยชน์ทางด้านคุณค่าของอาหารที่มี วิตามิน ซี, วิตามิน A และ ธาตุโปตัสเซียมสูง นอกจากนั้นจะมีลักษณะเหมือนพืชผักผลไม้จำนวนมากตรงที่มีสาร แอนตี้ออกซิแดนท์ ซึ่งถือว่าชะลอการแก่ของเซลล์ และต้านมะเร็งได้

           ส่วนที่ใช้เป็นยา ผลดิบ หรือ ผลห่ามสุก

การใช้ยอรักษาอาการอาเจียน

          นำผลยอดิบที่โตเต็มที่แล้วมาฝานเป็นแผ่นบางๆ จากนั้นนำมาตากแห้ง แล้วนำมาคั่วในกะทะบนไฟกรุ่นๆ ให้แห้งเกรียม บดเป็นผง นำผงมาปริมาณ 20 กรัม ชงด้วยน้ำเดือดใหม่ๆ 1000 มิลลิลิตร แช่ทิ้งไว้ประมาณ 15 นาที กรองเอาแต่น้ำใส่กระติกน้ำร้อนไว้ ใช้ น้ำยาขนาด 30 มิลลิลิตร จิบเวลาคลื่นไส้อาเจียนทุก 2 ชั่วโมง

 

          งานวิจัยเท่าที่มีรายงานที่ตีพิมพ์ เมื่อค้นในห้องสมุดแพทย์ และจาก Medline search มีเพียงประมาณ 20 รายงานทั่วโลก และมี 3 รายงานที่มีข้อมูลที่น่าสนใจว่าสาร Polysaccharide (noni PPt ) ในลูกยอมีผลต่อเซลล์ของมะเร็งคือ ต้านมะเร็ง Lewis lung carcinoma และยืดอายุของหนูที่เป็นมะเร็งนี้ได้จริง แต่ยังไม่มีการวิจัยในคน (Phyto ther Resp 1999) อาจมีผลป้องกันมะเร็งได้ จากการที่มีสาร Antioxidant โดยดูการลด DMBA-DNA adduct formation และด้วยกลไกอื่น ๆ อย่างไรก็ตามไม่มีรายงานในคนว่าผู้ที่รับประทานลูกยอ จะเป็นมะเร็งน้อยกว่าผู้ที่ไม่รับประทาน หรือชี้ว่าลูกยอสามารถรักษามะเร็งได้

 

ข้อควรระวัง

น้ำลูกยอมีธาตุโปแตสเซียมสูงมากประมาณ 56 meq/L พอ ๆ กับน้ำส้ม และน้ำมะเขือเทศ

และมีรายงานว่าผู้ที่เป็นโรคไตวายเรื้อรังที่ดื่มน้ำลูกยอ อาจมีโปตัสเซียมสูงมากจนเป็นอันตราย

จึงไม่ควรรับประทานในผู้ป่วยโรคไต

 

          ในประเทศไทย มีรายงานผลการรักษาคนไข้ที่มีอาการอาเจียนหลังฟื้นจากโรคมาลาเรีย โดยเทียบกับ metoclopamide และชาจีน พบว่าต้านการอาเจียนไม่ดีเท่า metoclopamide แต่ให้ผลดีกว่าในกลุ่มควบคุม โดยใช้ผลตากแห้งชงน้ำไม่ใช่น้ำคั้นสด

 

          โดยสรุป ลูกยอ เป็นผลไม้ที่มีประโยชน์ มีวิตามินซี โปตัสเซียม วิตามิน เอ สูง มีสารแอนตี้ออกซิแดนท์ ช่วยชะลอการแก่และต้านมะเร็ง โดยหลักการแล้วน่าจะป้องกันมะเร็งได้บ้าง เหมือนกับการทานผักผลไม้สดทั้งหลาย ตัวน้ำลูกยอมีผลยับยั้งเซลล์มะเร็งชนิด Lewis lung carcinoma แต่มะเร็งชนิดนี้พบได้น้อยมาก การทานน้ำลูกยอไม่มีอันตรายเว้นผู้ป่วยโรคไต

 

 

สืบค้นจาก 1. http://www.thaiclinic.com/medbible/yor_fruit.html ณ วันที่ 30 ก.ย. 2548

                  2. http://medplant.mahidol.ac.th/pubhealth/morinda.html ณ วันที่ 30 ก.ย. 2548