แอบมองยาใหม่

ภญ.อำนวยพร   แดงสีบัว

          สำหรับยาใหม่ที่จะแนะนำให้รู้จักกันในฉบับนี้ เป็นยาที่มีชื่อจริงย๊าว..ยาวว่า… Sodium  polystyrene Sulfonate ...ไม่คุ้นกันเลยใช่มั้ยคะ แต่ถ้าบอกว่า...Kayexalate หลายท่านคงร้องอ๋อ…

          ยาตัวนี้ก็มีข้อบ่งใช้คือ ใช้ในผู้ป่วยที่มีระดับโพแทสเซียมในร่างกายสูง เป็นยากลุ่ม cation-exchanged resins ไม่ดูดซึมในทางเดินอาหาร ขับโพแทสเซียมอิออนออกจากร่างกายได้โดยมีกลไกในการออกฤทธิ์คือ การแลกเปลี่ยนโซเดียมอิออน(Na+)ในโมเลกุลของยากับโพแทศเซียมอิออน (K+)ในช่วงที่ตัวยาเคลื่อนที่ผ่านลำไส้

          โดยใน 1 กรัมของ Kayexalate จะจับกับโพแทสเซียมได้ประมาณ 0.5-1 mEq และให้โซเดียมประมาณ 2-3 mEq ดังนั้นยาตัวนี้ควรต้องระวังในการใช้ในผู้ป่วยโรคหัวใจล้มเหลว ความดันโลหิตสูง โรคไตวายเรื้อรัง บวม หรือผู้ป่วยที่ต้องจำกัดปริมาณเกลือในร่างกาย

            นอกจากนี้ยังต้องระวังการใช้ในผู้ป่วยสูงอายุเพราะอาจทำให้อุจจาระเป็นก้อนแข็งเกิดการการอุดตันของลำไส้ได้  

            ข้อดีของการผสมกับสารละลาย 20% sorbitol คือ Sorbitol มีคุณสมบัติดูดน้ำเข้าหาตัวดังนั้นเวลาคลื่นผ่านลำไส้ก็จะดึงน้ำให้อยู่ในลำไส้กระตุ้นให้ลำไส้บีบตัวยาขับสารละลายนี้ออกมาทำให้ไม่เกิดการอุดตันลำไส้นั่นเอง  

             Kayexalate สามารถให้ได้ทั้งทางปากและทางทวารหนัก ซึ่งการสวนทางทวารหนักจะสามารถลดปริมาณสารโพแทสเซียมได้เร็วกว่าทางปาก แต่การให้ทางปากจะสามารถลดปริมาณโพแทสเซียมได้มากกว่า และหลังจากสวนทวารควรสวนล้างด้วยน้ำหรือสารละลายที่ไม่มีส่วนประกอบของโซเดียมเพื่อชำระผงยาที่เหลืออยู่ในลำไส้ออกด้วยค่ะ

             ส่วนขนาดของการให้ยาขึ้นอยู่กับการตอบสนองของผู้ป่วย ในเด็กขนาดการให้จะเป็น 1 g/kg/dose หรืออาจคำนวนตามหลักคร่าว ๆ คือ 1 กรัมของยาสามารถจับสารโพแทสเซียมได้ 1 mEq..จ้า ในผู้ใหญ่เองขนาดยาที่ใช้ทางปากคือ 15 – 40 กรัม วันละ 1-4 ครั้ง ทางทวารหนัก คือ 30-50 กรัม วันละ 4 ครั้ง

              ยาจะดีได้…ต้องใช้ให้ถูก  แล้วเจอกันใหม่ฉบับหน้าค่า…