สาระยา...สารพัน
ภญ.จินตนา แสงโพธิ์
การใช้ยาเม็ดคุมกำเนิดให้เกิดประสิทธิภาพในการป้องกันการตั้งครรภ์นั้น นอกจากจะต้อง รับประทานยาให้ถูกต้อง เหมาะสม สม่ำเสมอ และครบถ้วนแล้ว ยังต้องหลีกเลี่ยงการใช้ยาอื่น ๆ ที่อาจลดประสิทธิภาพของยาเม็ดคุมกำเนิดด้วย
รายการยาใน รพร.กุฉินารายณ์ ที่เกิดอันตรกิริยากับยาเม็ดคุมกำเนิดและมีผล ลด ประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดได้
Carbamazepine
Griseofulvin
Phenobarbital
Phenytoin
Rifampicin
เนื่องจากยาเหล่านี้จะทำให้ Hepatic metabolism ของ Oral contraceptive ที่ตับสูงขึ้น จึงทำให้ประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดลดลง จนอาจเกิดการตั้งครรภ์ได้
หากมีความจำเป็นต้องใช้ยาดังกล่าว จึงควรใช้การคุมกำเนิดวิธีอื่นร่วมด้วย
ส่วนยาต้านจุลชีพที่มีขอบเขตการออกฤทธิ์กว้าง เช่น ยากลุ่ม Penicillin และ ยากลุ่ม Tetracycline ยังไม่มีข้อสรุปแน่ชัดที่ยืนยันว่ามีผลทำให้ลดประสิทธิภาพของยาเม็ดคุมกำเนิด ซึ่งต้องอาศัยการศึกษาวิจัยที่เหมาะสมต่อไป
เอกสารอ้างอิง
1. AHFS DRUG HANDBOOK 2nd edition 2003.
2. DRUG INFORMATION HANDBOOK 12th edition 2004-2005.
3. คณะทำงานพัฒนางานบริการเภสัชกรรม. Drug Interaction. นนทบุรี: สำนักพัฒนาวิชาการแพทย์; 2541.
4. ศรีสมบัติ นวนพรัตน์สกุล. เภสัชบำบัด ยาที่ใช้ในโรคทางสูตินรีเวช. นครปฐม: มหาวิทยาลัยศิลปากร; 2546.