การไอ เป็นกลไกที่มีประโยชน์ในการขับไล่สิ่งแปลกปลอม ไม่ให้เข้าไปในทางเดินหายใจ หรือช่วยขับเสมหะออกจากลำคอ
อย่างไรก็ตาม การไอก็เป็นการกระจายเชื้อโรคอย่างหนึ่งด้วย และจะทำให้ผู้ป่วยไม่ได้รับการพักผ่อนอย่างเพียงพอ
|
|
การไอ เป็นกลไกที่มีประโยชน์ในการขับไล่สิ่งแปลกปลอม ไม่ให้เข้าไปในทางเดินหายใจ หรือช่วยขับเสมหะออกจากลำคอ อย่างไรก็ตาม การไอก็เป็นการกระจายเชื้อโรคอย่างหนึ่งด้วย และจะทำให้ผู้ป่วยไม่ได้รับการพักผ่อนอย่างเพียงพอ |
การไอ เกิดจากสาเหตุได้หลายอย่าง อาทิเช่น...
การไอ อาจแบ่งออกง่าย ๆ ได้เป็น 2 ลักษณะ คือ...
การไอแบบมีเสมหะ
เป็นการกำจัดเสมหะที่มีอยู่ในทางเดินหายใจ เพื่อให้อากาศผ่านเข้าออกสะดวก
การไอแบบไม่มีเสมหะ หรือ ไอแห้ง
อาจเกิดจากการติดเชื้อบริเวณทางเดินหายใจที่ทำให้เกิดการอักเสบเฉพาะที่, การไอเนื่องจากวัณโรค, การไอเนื่องจากการแพ้ และสาเหตุอื่น ๆ อีกหลายอย่าง
จะเห็นได้ว่าการไอเป็นกลไกป้องกันตนเองของร่างกาย เพื่อขับสิ่งแปลกปลอมออกจากทางเดินหายใจ
|
เสมหะก็เช่นเดียวกัน เป็นสิ่งที่ร่างกายสร้างขึ้นมาเพื่อปกป้องตนเอง เมื่อมีสิ่งแปลกปลอมซึ่งเป็นอันตรายต่อทางเดินหายใจ ต่อมชนิดหนึ่งในทางเดินหายใจจะสร้างของเหลวอกมากเพื่อช่วยหล่อเลี้ยงและคลุมผนังทางเดินหายใจไว้ ความหนืดของเสมหะจะช่วยในการดักจับสิ่งแปลกปลอมไว้ได้บางส่วน |
|
แต่ถ้าของเหลวดังกล่าวมีปริมาณมากขึ้นและอยู่ในทางเดินหายใจเป็นเวลานาน หรือมีความเหนียวข้นมากขึ้น ก็จะเกิดความรำคาญ หรืออาจขัดขวางการหายใจได้ เราจึงพยายามที่จะกำจัดเสมหะเหล่านั้นออกมา
เสมหะที่เกิดพร้อมกับการไอนั้นมีหลายแบบ ได้แก่...
เสมหะใส ไม่มีสี
เกิดเนื่องจากมีการไอร่วมกับไข้หวัด เนื่องจากมีการติดเชื้อไวรัส หรืออาจเกิดจากการแพ้ฝุ่นละออง สารเคมีที่ทำให้เกิดการระคายเคืองทางเดินหายใจ
การไอที่มีเสมหะแบบนี้ ถือว่าเป็นการไอที่ไม่รุนแรง
เสมหะขุ่น มีสีเหลืองออกเขียว
แสดงถึงการไอจากการติดเชื้อแบคทีเรีย ซึ่งจัดว่าเป็นอาการไอที่รุนแรง ซึ่งผู้ป่วยควรจะไปพบแพทย์เพื่อทำการรักษาต่อไป
การป้องกันและรักษาอาการไอ โดยไม่ใช้ยา อาจทำได้ดังต่อไปนี้...
ควรทำร่างกายให้อบอุ่นอยู่เสมอ เช่น นอนห่มผ้า หากเริ่มอาการไอเพียงเล็กน้อย อาจใช้ผ้าพันคอเพื่อให้อบอุ่น
โดยเฉพาะในเวลานอนตอนกลางคืน
พักผ่อนให้เพียงพอ และทำร่างกายให้แข็งแรงอยู่เสมอ โดยเฉพาะช่วงอากาศเปลี่ยนแปลง
|
|
|
การไอแบบมีเสมหะที่ไม่รุนแรง ควรจะใช้วิธีดื่มน้ำอุ่นบ่อย ๆ และดื่มปริมาณมาก ๆ
เพราะการดื่มน้ำมาก ๆ จะมีส่วนช่วยให้เสมหะไม่ข้นเหนียว ใสขึ้น จึงถูกขับออกมาได้ง่าย
เมื่อเสมหะถูกขับออกมา ก็จะลดการระคายเคืองในลำคอ ทำให้บรรเทาอาการไอลงได้
จุดประสงค์ของการใช้ยาแก้ไอ ก็เพื่อบรรเทาอาการไอ โดยทำให้จำนวนครั้งของอาการไอลดลง แต่ไม่สามารถทำให้หายไอได้โดยเด็ดขาดในกรณีที่มีอาการไอรุนแรงมาก
ยาแก้ไอไม่ใช่ยารักษาต้นเหตุของโรค เป็นเพียงบรรเทาอาการที่เกิดขึ้น พึงระลึกอยู่เสมอว่าการระงับอาการไอได้ มิได้หมายความว่าหายจากโรค
|
|
ก่อนที่จะใช้ยาแก้ไอ จึงควรหาสาเหตุของการไอเสียก่อน เช่น หายใจเอาควัน ฝุ่นละออง หรือสิ่งระคายเคืองเข้าไปมากหรือเปล่า ในกรณีเช่นนี้ ยาแก้ไออาจจะไม่มีประโยชน์มากนัก การหลีกเลี่ยงจากต้นเหตุเป็นสิ่งที่ดีที่สุด |
อาการไอที่จะสามารถใช้ยาสามัญประจำบ้านรักษาด้วยตนเองนั้น ควรเป็นการไอที่เกิดจากการติดเชื้อของทางเดินหายใจอย่างเฉียบพลัน และการไอที่เกิดขึ้นไม่รุนแรง สามารถหายเองได้
|
การไอที่เกิดร่วมกับการเป็นหวัด ส่วนมากจะเกิดจากการติดเชื้อไวรัสบริเวณทางเดินหายใจอย่างเฉียบพลัน ซึ่งการไอที่เกิดขึ้นอาจมีได้ทั้งการไอแห้งและไอแบบมีเสมหะ ในระยะแรก ๆ การติดเชื้อบริเวณทางเดินหายใจตอนต้นอาจทำให้เกิดการไอแห้ง ๆ การใช้ยาแก้ไอจะช่วยบรรเทาอาการลงได้ ส่วนอาการไอที่เกิดจากการติดเชื้อและอักเสบของทางเดินหายใจส่วนล่าง ซึ่งอาจเกิดในระยะต่อมา มักจะมีเสมหะเหนียวข้นนั้น ต้องใช้ยาแก้ไอที่มีฤทธิ์ขับเสมหะด้วย |
แต่ถ้าอาการไอเกิดร่วมกับความผิดปกติอื่นหรือโรคอื่น ซึ่งไม่สามารถจะหายได้เองแล้ว การใช้ยารักษาตนเองอาจทำให้ตรวจพบโรคล่าช้า และอาจทำให้อาการของโรคเป็นมากขึ้นด้วย
ยาแก้ไอขับเสมหะสำหรับเด็ก
| ยานี้ประกอบด้วยตัวยาสำคัญ คือ แอมโมเนียมคาร์บอเนต และสารสกัดชะเอม สารสกัดชะเอมจะออกฤทธิ์โดยการเคลือบบริเวณเยื่อบุทางเดินหายใจ และป้องกันเยื่อบุจากสิ่งที่ทำให้ระคายเคืองและเสมหะ จึงช่วยให้ชุ่มคอ รวมทั้งมีฤทธิ์ต้านการอักเสบอย่างอ่อน จึงสามารถบรรเทาอาการระคายคอได้ |
|
นอกจากนี้ แอมโมเนียมคาร์บอเนต ยังส่งผลให้มีของเหลวในทางเดินหายใจเพิ่มขึ้น เสมหะจึงมีปริมาณมากขึ้นแต่ใส ไม่เหนียวข้น สามารถขับออกจากทางเดินหายใจได้ง่าย
ยานี้มีสรรพคุณในการบรรเทาอาการไอ ขับเสมหะ เหมาะสำหรับใช้กับผู้ป่วยที่เป็นเด็กซึ่งมีอาการไอ มีเสมหะใส และอาการไม่รุนแรง โดยรับประทานวันละ 3 - 4 ครั้ง
ยาแก้ไอน้ำดำ
| ยานประกอบด้วยทิงเจอร์ฝิ่นการบูร ซึ่งมีประสิทธิภาพดีในการระงับอาการไอ ขับเสมหะ โดยกระตุ้นให้มีการผลิตของเหลวในทางเดินหายใจเพิ่มขึ้น เสมหะจึงเหลว และขับออกมาได้ง่าย ส่วนสารสกัดชะเอมทำหน้าที่เคลือบและป้องกันเยื่อบุทางเดินหายใจจากเสมหะและสิ่งระคายเคืองดังกล่าวมาแล้ว |
|
ยานี้เหมาะสำหรับใช้กับการไอแห้ง หรืออาจใช้กับการไอแบบมีเสมหะใสในผู้ใหญ่ที่มีการไอบ่อยครั้ง
ก่อนใช้ยาต้องเขย่าขวดก่อนใช้ และมีขนาดการใช้ ดังนี้...
เนื่องจากสารสกัดชะเอมทำให้ชุ่มคอ หลายท่านจึงนิยมจิบยานี้ทีละน้อยจนหมดตามขนาดการใช้ยา
|
ยานี้มีฤทธิ์กดการหายใจอยู่บ้าง ห้ามใช้ในเด็กอายุต่ำกว่า 6 ปี ผู้สูงอายุ และหญิงมีครรภ์ ห้ามใช้ยานี้ติดต่อกันนานเกิน 3 วัน เนื่องจากการใช้ยานี้ติดต่อกันนาน ๆ แม้ในขนาดที่น้อยก็ทำให้เกิดการเสพติดได้ และยานี้ทำให้เกิดอาการง่วงซึม จึงควรระมัดระวังการใช้ยานี้ในผู้ที่ทำงานเกี่ยวกับเครื่องจักรกลหรือขับรถ และควรใช้ยานี้ด้วยความระมัดระวัง การได้รับยาเกินขนาดอาจทำให้ชัก เป็นลม หัวใจเต้นเร็ว และความดันโลหิตต่ำได้ |
ท่านควรไปพบแพทย์...
|
|
|
การไอแห้ง ๆ ที่ไม่รุนแรง อาจจะใช้ยาอมบรรเทาอาการระคายคอ หรือจะใช้ชะเอมน้ำผึ้งหรือกลิเซอรีน
เพื่อช่วยเคลือบบริเวณที่ระคายคอ ก็อาจช่วยบรรเทาอาการไอได้ นอกจากนี้
การจิบน้ำหวานหรือน้ำผลไม้ที่ไม่หวานจัด ก็อาจบรรเทาอาการไอเพราะคันคอได้
แต่ไม่ควรดื่มน้ำเย็น เพราะจะทำให้ไอมากขึ้น
